Sensitive
Your Slogan Here
×
 x 

Το καλάθι σας είναι άδειο.
Shopping cart
Το καλάθι σας είναι άδειο.

Τηλέφωνα Παραγγελιών 2610 625.692
2610 526.320

Κατηγορίες

Ακολουθήστε μας στο facebook

Γεωργικές Προειδοποιήσεις

Γεωργικές Προειδοποιήσεις (293)

Οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν είναι κατάλληλες για την ανάπτυξη του περονόσπορου και την µετάδοση του. Επίσης ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη της ασθένειας είναι οι δροσερές και υγρές νύχτες µε µετρίως θερµές και νεφοσκεπείς ηµέρες, υψηλή σχετική υγρασία 70-90% και θερµοκρασίες από 4- 25oC (µε άριστη τους 10-13oC).

Διαπιστώσεις:

Από παρατηρήσεις στην ύπαιθρο και στο εργαστήριο φυτοπροστασίας της Υπηρεσίας µας διαπιστώθηκε ότι υπάρχουν προσβολές από περονόσπορο στις καλλιέργειες κρεµµυδιού στο νοµό Μαγνησίας, αναµένεται η είσοδος του περονόσπορου σε καλλιέργειες µε κρεµµύδια µετά τις έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ηµερών και στους Νοµούς Καρδίτσας, Λάρισας. και Φθιώτιδας

Συµπτώµατα:

Ο µύκητας προσβάλλει τα φύλλα, τα στελέχη και τους βολβούς. Στα φύλλα προκαλεί διάσπαρτες χλωρωτικές τεφροπράσινες ή υπόλευκες κηλιδώσεις, ή ραβδώσεις οι οποίες αργότερα καλύπτονται από τεφρώδη εξανθηση (σποριάγγεια). Τα φύλλα σιγά–σιγά µαραίνονται και καταστρέφονται.

Συνθήκες ανάπτυξης:

Η ανάπτυξη των σπορίων του παθογόνου γίνεται παρουσία νερού (βροχής ή δρόσου), όταν υπάρχει µύκητας διασπείρονται σε µικρές και µεγάλες αποστάσεις µε τον άνεµο.

Καταπολέµηση:

Α) Καλλιεργητικά µέτρα.

► Καλλιέργεια σε χωράφια που στραγγίζουν καλά.

► Φύτευση υγιούς πολ/κού υλικού (κοκκαριού ή σπόρου).

► Εφαρµογή αµειψισποράς. Καταστροφή των υπολειµµάτων της καλλιέργειας..

Β) Χηµική καταπολέµηση:

► Συνιστάται να γίνει ψεκασµός των καλλιεργειών κρεµµυδιού µε εγκεκριµένα για την καλλιέργεια και εκλεκτικά για τον περονόσπορο µυκητοκτόνα, όπως Mancozeb, Maneb, Metalaxyl-m. Chlorothalonil. κ.α.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Σε κάθε περίπτωση να τηρούνται αυστηρά οι οδηγίες χρήσης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων για την αναλογία χρήσης, συνδυαστικότητα, τον κίνδυνο φυτοτοξικότητας το διάστηµα µεταξύ τελευταίας επέµβασης και συγκοµιδής και τα µέτρα προστασίας για την αποφυγή δηλητηριάσεων.

 

 

Πηγη

Το ακανόνιστο άνοιγμα των ματιών είναι ένα φαινόμενο που αποδίδεται σε πολλούς παράγοντες και συναντάται συχνά στην επιτραπέζια σουλτανίνα.

(Eriophyidae)

Στα οινάμπελα δεν είναι συνηθισμένο, τα τελευταία όμως χρόνια εμφανίζεται όλο και περισσότερο (πιο έντονα σε γαλλικές ποικιλίες π.χ. merlot και στις τοπικές βιδιανό, ασύρτικο).

Οι εργαστηριακές εξετάσεις δειγμάτων δείχνουν αυξημένη παρουσία ακάρεων του είδους Colomerus vitis και με βάση τη συμπτωματολογία, την φυλή των οφθαλμών (ματιών).

Η παραπάνω φυλή του είδους έχει απασχολήσει και στο παρελθόν τα αμπέλια σε περιοχές της Κρήτης, προκαλώντας ανάλογα συμπτώματα και ζημιές στις ποικιλίες ραζακί και σουλτανίνα.

Μια άλλη φυλή του ίδιου είδους, η φυλή της ερίνωσης των φύλλων του αμπελιού προκαλεί τις εντυπωσιακές φουσκάλες – εξογκώματα, χωρίς όμως οικονομική σημασία.

Σ υ μ π τ ώ μ α τ α

Ανάλογα με τον πληθυσμό των ακάρεων που θα αναπτυχθούν μέσα στους οφθαλμούς, στις κληματίδες των προσβεβλημένων πρέμνων ( Εικ. 1 - 3) συνυπάρχουν οφθαλμοί που:

► δεν ανοίγουν καθόλου (συνήθως προς την βάση της κληματίδας)

► ανοίγουν και δίνουν ασθενική βλάστηση

► ανοίγουν δίνοντας κανονικούς και υγιείς βλαστούς (μη προσβεβλημένα μάτια).

ΑΚΑΡΕΑ 1

Εικόνα 1. Κληματίδες με κακή και ανώμαλη έκπτυξη οφθαλμών

ΑΚΑΡΕΑ 2

Εικόνα 2. Βλαστός χωρίς ομαλή εξέλιξη, από προσβεβλημένο μάτι

Ζη μ ι έ ς

Σε σοβαρές προσβολές η παραγωγή μειώνεται σημαντικά. Επιπλέον, οι αμπελουργοί αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στις επιλογές τους για την ομαλή διαμόρφωση των πρέμνων κατά τα χειμερινά κλαδέματα λόγω των καχεκτικών κληματίδων.

ΑΚΑΡΕΑ 3

Εικόνα 3. Βραχυγονάτωση, ζιγκ-ζαγκ και διαπλάτυνση βλαστού

Π ε ρ ι γ ρ α φ ή – β ι ο λ ο γ ί α

Πρόκειται για μικροσκοπικά σκωληκόμορφα ακάρεα (0,14-0,20 χλστ), μη ορατά με γυμνό μάτι. Διαχειμάζουν ως ενήλικα κατά κανόνα μέσα στους οφθαλμούς, σπανιότερα σε προστατευμένες θέσεις του άνω μέρους του πρέμνου (στη βάση κληματίδων και στους βραχίονες). Δραστηριοποιούνται με την έκπτυξη της βλάστησης, αναπτύσσουν πληθυσμούς με αρκετές γενιές την άνοιξη και το καλοκαίρι και κλείνουν τον ετήσιο κύκλο τους επιστρέφοντας στις θέσεις διαχείμανσης. Ειδικότερα τα ακάρεα της φυλής των οφθαλμών παραμένουν εντός των ματιών στο μεγαλύτερο διάστημα του έτους ενώ ελεύθερα συναντώνται πάνω στους βλαστούς μόνο κατά τη μετανάστευσή τους στους νέους οφθαλμούς που σχηματίζονται στις μασχάλες των φύλλων της ετήσιας κληματίδας. Αυτό γίνεται νωρίς την άνοιξη και διαρκεί λίγες εβδομάδες.

Α ν τ ι μ ε τ ώ π ι σ η

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα η αντιμετώπιση των ακάρεων της φυλής των οφθαλμών είναι δύσκολη λόγω του περιορισμένου χρονικού διαστήματος που βρίσκονται εκτεθειμένα στα φάρμακα. Βασίζεται σε στοχευμένες εφαρμογές που θα πρέπει να επαναληφθούν και στην επόμενη χρονιά.

ΑΚΑΡΕΑ PINAKAS

Χ ρ ό ν ο ς - τ ρ ό π ο ς - μ έ σ α  ε π έ μ β α σ η ς

Στα αμπέλια που παρουσιάζουν συμπτώματα κακής έκπτυξης της βλάστησης και με σκοπό την μείωση των πληθυσμών των ακάρεων για την επόμενη χρονιά γίνονται επεμβάσεις με θειάφι σε μορφές WP, WG ή SC (βρέξιμο ή υγρό), ως εξής:

εφαρμογή στο ξεδίπλωμα των φύλλων (στάδιο Ε, μήκος βλαστών 5-10 εκ. περίπου)

εφαρμογή 10 - 14 ημέρες αργότερα (στάδια F – G). 

► Κατά τους ψεκασμούς πρέπει να γίνεται καλή διαβροχή μέχρι απορροής του άνω μέρους του πρέμνου (βραχίονες, κληματίδες και κυρίως νέοι βλαστοί) ώστε να είναι αυξημένη η πιθανότητα επαφής των ακάρεων με το φάρμακο. Για το σκοπό αυτό απαιτούνται 60 - 90 λίτρα ψεκαστικού διαλύματος ανά στρέμμα.

► Η αποτελεσματικότητα αυξάνει σε εφαρμογές που γίνονται σε ζεστές για την εποχή ημέρες. 

► Οι επεμβάσεις αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα και το ωίδιο.

 
 

Η διαχείριση της σεπτορίωσης έχει γίνει μια πράξη εξισορρόπησης μεταξύ της απόκτησης καλών επιπέδων ελέγχου χωρίς να πιέζεται ο πληθυσμός των παθογόνων παραγόντων προς την αντίσταση στα εφαρμοζόμενα μυκητοκτόνα.

Μάλλον διανύουμε μια εποχή αλλαγών…

Το παθογόνο Septoria tritici, είναι ένα από τα μεγαλύτερά προβλήματα της καλλιέργειας του σίτου και οι απώλειες που προκαλεί μπορούν να φτάσουν σε αρκετά υψηλά ποσοστά. Παρόλο που η αντίσταση των ποικιλιών του σιταριού στην ασθένεια έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, παραμένει μόνο μερική, δηλαδή μια στρατηγική εφαρμογής των κατάλληλων μυκητοκτόνων είναι απαραίτητη για την προστασία της απόδοσης.

Το πρόβλημα με την εκτεταμένη και μη σωστή χρήση μυκητοκτόνων είναι ότι μπορεί να μεταβάλλει τον πληθυσμό του παθογόνου σε έναν ανθεκτικό πληθυσμό απέναντι στα εφαρμοζόμενα μυκητοκτόνα σκευάσματα και αυτό μπορεί να συμβεί σταδιακά ή και απότομα, όπως συνέβη με τις στροβιλουρίνες.

Η τρέχουσα πρόκληση είναι να υιοθετηθούν στρατηγικές οι οποίες θα βοηθήσουν στη μείωση της πίεσης επιλογής του παθογόνου, συνάμα με τη διατήρηση της υπάρχουσας χημείας, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο της σεπτορίωσης στο χωράφι.

Συμπτώματα και ζημία του Septoria tritici

Η ασθένεια προσβάλει όλα τα εναέρια μέρη των φυτών.

Αρχικά στα κατώτερα φύλλα εμφανίζονται υδατώδη, χλωρωτικά στίγματα που προοδευτικά εξελίσσονται σε ακανόνιστες κηλίδες που περιορίζονται από τα νεύρα των φύλλων, αρχικά κίτρινου και αργότερα κοκκινοκαφέ χρώματος με γκρι-σταχτί κέντρο. Πάνω στις κηλίδες σχηματίζονται τα πυκνίδια του μύκητα που είναι σφαιρικά, ζελατινώδεις και έχουν γκρι-καφέ χρώμα.

Στην περίπτωση του S. tritici από τα ώριμα πυκνίδια εξέρχονται υπόλευκες μάζες σπορίων.

Ο S. nodorum προσβάλει και τους στάχεις και τους κόκκους. Κατά την άνθηση, με υγρό καιρό, αναπτύσσονται κηλίδες στα λέπυρα σκούρου καφέ ως μαύρου χρώματος λόγω του σχηματισμού των σπορίων του μύκητα. Στην περίπτωση του S. nodorum ρόλο στη ανάπτυξη των συμπτωμάτων παίζει η παραγωγή τοξινών, σεπτορίνη, οχρασίνη, από τη μεριά του μύκητα, που προκαλούν νέκρωση των φυτικών ιστών.

Η σεπτορίνη επηρεάζει την αναπνοή και μειώνει το ρυθμό ανάπτυξης των φυτών, ενώ η οχρασίνη εμποδίζει τη φωτοσύνθεση και μειώνει το άνοιγμα των στομάτων. Με ιδανικές συνθήκες η ασθένεια μπορεί να εξελιχθεί σε επιδημία μειώνοντας την παραγωγή 35-50%.

septoria 1

Γιατί όμως τελικά η σεπτορίωση αποτελεί μια πρόκληση;

Η σεπτορίωση είναι μια ασθένεια η οποία ευνοείται ιδιαιτέρως από τον υγρό καιρό.

Ανθεκτικές ποικιλίες δημιουργούνται για την αντιμετώπιση του παθογόνου αλλά αυτό που τελικά επιτυγχάνεται είναι η καθυστέρηση της εκδήλωσης της ασθένειας και όχι η αποτροπή της μόλυνσης. Η μοναδική περίπτωση που μπορεί η ασθένεια να περιοριστεί είναι οι ξηρές καιρικές συνθήκες.

Μόνο οι τρόποι δράσης πολλαπλών θέσεων έχουν διατηρήσει την αποτελεσματικότητά τους έναντι του παθογόνου, με ιστορικό ανθεκτικότητας σε ομάδες μυκητοκτόνων μίας θέσης. Όλα ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά όταν εισήχθησαν για πρώτη φορά και όλα επιλέχθηκαν για ανθεκτικά στελέχη του παθογόνου, με αποτέλεσμα τα μειωμένα επίπεδα επιδόσεων στον αγρό, τα οποία για πρώτη φορά θεωρούνται ως απώλεια της θεραπευτικής δραστηριότητας. Αυτή η υποβάθμιση της αποτελεσματικότητας έχει συμβεί σε άλλες περιπτώσεις σταδιακά, ενώ σε άλλες περιπτώσεις έχουμε κατά συρροή απώλειες.

Πως μπορούν να μειωθούν οι απώλειες;

Οι ορθές γεωργικές πρακτικές για ακόμη μία φορά έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Έρευνες  διεξάγονται σχετικά με την επίδραση των αγρονομικών παραγόντων στην εξέλιξη της ασθένειας.

Η έρευνα έδειξε ότι οι παράγοντες ποικίλλουν ως προς την επίδρασή τους σε μια επιδημία σεπτορίωσης, με την ανθεκτικότητα της ποικιλίας να είναι η μεγαλύτερη επιρροή. Η καθυστέρηση της ημερομηνίας σποράς κατά ένα μήνα έχει επίσης σημαντική επίδραση στα επίπεδα εμφάνισης της σεπτορίωσης. Με τη σπορά μίας ευπαθούς ποικιλίας σίτου, τα επίπεδα της προσβολής ήταν παρόμοια με μια μετρίως ευαίσθητη ποικιλία που σπάρθηκε νωρίς. Ομοίως, η έρευνα δείχνει ότι η σπορά μιας ανθεκτικής ποικιλίας αργά, προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για τη μείωση των εισροών μυκητοκτόνων.

Η πυκνότητα σποράς έχει κάποια επίδραση, αλλά όχι σε όλες τις περιπτώσεις, ανάλογα με την ικανότητα αδελφώματος της καλλιέργειας. Σε εποχές χαμηλής πίεσης ασκούμενη από το παθογόνο, η επίδραση της πυκνότητας σποράς των καλλιεργειών στην ανάπτυξη της νόσου είναι πιο εμφανής, υπερκαλύπτοντας όλους τους άλλους παράγοντες.

s.tritici cycle

Τι γίνεται σχετικά με την ανθεκτικότητα σε μυκητοκτόνα σκευάσματα;

Μετά την απομόνωση του παθογόνου Septoria tritici στο εργαστήριο, βρέθηκε πως η αποτελεσματικότητα διαφόρων ομάδων μυκητοκτόνων έχει μειωθεί. Σε άλλα η αποτελεσματικότητά τους έχει μειωθεί στο 50%, σε κάποια άλλα ενώ ήταν στο 90-100%, έπεσε στο 70% μέσα σε 5-6 χρόνια εφαρμογής τους.

Αυτό που είναι πλέον προφανές είναι πως η μείωση της αποτελεσματικότητας των μυκητοκτόνων μόνο μιας θέσης δράσης, απαιτεί τελικά νέες εναλλακτικές στρατηγικές αντιμετώπισης της ασθένειας στο χωράφι. Νομοτελειακά, η υπάρχουσα κατάσταση οδηγεί σε σκευάσματα πολλαπλών θέσεων δράσης. 

Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη πρόληψη;

Αν και οι περισσότερες περιπτώσεις μόλυνσης από το μύκητα της σεπτορίωσης στα σιτηρά πραγματοποιούνται μέσω της διάδοσης του παθογόνου μέσω της βροχής, από τα κατώτερα φύλλα προς τα ανώτερα, φυσική εξάπλωση της ασθένειας μπορεί επίσης να εκδηλωθεί και απουσία βροχής. Ειδικότερα η μόλυνση μπορεί να συμβεί όταν το 3ο και 4ο φύλλο υπερκαλύπτουν τα ανώτερα φύλλα, κατά την εμφάνισή τους.

Η απόδοση των σιτηρών εξαρτάται από τη δέσμευση φωτός από το θόλο, γι'αυτό είναι σημαντικό να διατηρίται το πράσινο φύλλωμα για όσο το δυνατόν περισσότερο. Κάθε πέντε επιπλέον ημέρες πλήρους ανάκτησης φωτός από ένα πράσινο θόλο θα πρέπει να συσχετίζονται με 1.0 t / ha επιπλέον ανάπτυξης καλλιέργειας.

s.tritici symptoms

Το δεύτερο φύλλο είναι υπεύθυνο για το 20-25% της δέσμευσης φωτός και το ανώτατο φύλλο στο θόλο, το φύλλο σημαία, για το 40-50% της ηλιακής ενέργειας και μαζί με το ωτίδιο, είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας απόδοσης.

Η εφαρμογή μυκητοκτόνων στο σωστό στάδιο ανάπτυξης της καλλιέργειας είναι ολοένα και πιο ζωτικής σημασίας για τη σωστή αξιοποίηση των μυκητοκτόνων, καθώς η θεραπευτική τους δράση στο χωράφι μειώνεται ως αποτέλεσμα των μετατοπίσεων στον πληθυσμό του παθογόνου της σεπτορίωσης. Πολύ σημαντικό είναι να κατανοήσουμε την προληπτική εφαρμογή των κατάλληλων μυκητοκτόνων σκευασμάτων, τα οποία θα έχουν αντισποριογόνο δράση.

Η χρήση μυκητοκτόνων με υψηλά επίπεδα αντοχής στο φύλλωμα της καλλιέργειας θα βοηθήσει στη διατήρηση της προστασίας και στη μεγιστοποίηση της καθυστερημένης δέσμευσης φωτός.

Πώς βοηθάει η χημεία

Μεγάλη σημασία έχει το πως κινούνται τα μυκητοκτόνα μέσα στο φυτό. Ένα μυκητοκτόνο σκεύασμα θα πρέπει να παραμένει, για το απαιτούμενο χρονικό διάστημα στο φύλλωμα, έτσι ώστε η δραστική ουσία που μας ενδιαφέρει να φτάσει στο φυτό. Εν συνεχεία, το μυκητοκτόνο πρέπει να φθάσει στο σημείο στόχο των ευαίσθητων παθογόνων και να παραμείνει στο φυτό όσο το δυνατόν περισσότερο για να διατηρηθεί η καταπολέμηση της νόσου.

Επίσης, η κατεύθυνση της κίνησης του φυτοπροστατευτικού μέσα στο φυτό είναι σημαντική. Επιθυμητή είναι η ακροπεταλική κίνηση (κίνηση προς τα άνω, μέσω του ξυλώματος), εννοώντας πως η κίνηση εμφανίζεται στο φύλλωμα και ενδεχομένως στη νέα ανάπτυξη.

Για την κατανόηση της δράσης κάποιων μιγμάτων για την αντιμετώπισης της σεπτορίωσης, ας περιγράψουμε την παρακάτω περίπτωση:

Σε ένα μίγμα με τις δραστικές ουσίες benzovindiflupyr+ prothioconazole, η κίνηση της πρώτης δραστικής μέσα στο φυτό είναι αργή, έτσι η συγκεκριμένη ουσία συσσωρεύεται μεταξύ του κηρώδους στρώματος των φύλλων και κατά συνέπεια αποτελεί ένα απόθεμα μυκητοκτόνου για το φυτό. Αυτό το απόθεμα διατηρείται για ένα χρονικό διάστημα λόγω της λιπόφιλης φύσης του, όπου και μεταφέρεται στα κύτταρα των φύλλων, εμποδίζοντας την βλάστηση των σπορίων, τη διείσδυσή τους καθώς και την ανάπτυξη μυκηλιακών υφών. Η δεύτερη δραστική από την άλλη, κινείται αρκετά πιο γρήγορα, έχοντας ένα συμπληρωματικό προφίλ δράσης ως προς την πρώτη δραστική.

Η αργή κίνηση της πρώτης δραστικής, επίσης σημαίνει και χαμηλό βαθμό υποβάθμισης αυτής και κατά συνέπεια ισχυρή δράση ενάντια στη σεπτορίωση. Η καλή σταθερότητα, τόσο εντός των κυττάρων των φυτών όσο και των μυκήτων, είναι μια βιοκινητική ιδιότητα που έρχεται στη συνέχεια στο παιχνίδι, εξασφαλίζοντας επαρκή ενεργό δράση για να φροντίσει οποιαδήποτε λανθάνουσα λοίμωξη στο φυτό και να εξασφαλίσει τη μακροζωία του ελέγχου των ασθενειών.

septoria on the microscope

Ποιες είναι οι πραγματικές προοπτικές;

Αέρας αλλαγής πνέει παντού… τόσο στον πληθυσμό του μύκητα όσο και στην αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων μυκητοκτόνων για τον έλεγχο της ασθένειας. Η υιοθέτηση στρατηγικών ανθεκτικής διαχείρισης δεν ήταν ποτέ πιο σημαντική, αφού η διατήρηση της αποτελεσματικότητας της υπάρχουσας χημείας είναι απαραίτητη τόσο για να παρατείνει τη ζωή της όσο και για να διατηρήσει την αποτελεσματικότητά της σε ένα επίπεδο που μπορεί να βοηθήσει στην προστασία της νέας χημείας μυκητοκτόνου που βρίσκεται στο δρόμο της.

Σαφώς και κατασκευάζονται νέα μυκητοκτόνα σκευάσματα με νέους τρόπους δράσης, αλλά το ζητούμενο είναι να μπορέσουμε να διατηρήσουμε όσο το δυνατό περισσότερο τη μακροζωία τους. Μόνο ένας τρόπος υπάρχει για την επίτευξη αυτού και αυτός είναι οι ορθές γεωργικές πρακτικές.

Συμβουλές διαχείρισης της σεπτορίωσης

► Επιλογή ανθεκτικής ποικιλίας

► Χρήση μυκητοκτόνων πολλαπλών θέσεων δράσης υπό τις κατάλληλες προϋποθέσε

► 

  • Εφαρμογή την κατάλληλη χρονική στιγμή, υψίστης σημασίας

Ολοκληρωμένη προσέγγιση της αντιμετώπισης της σεπτορίωσης

Η πιο προσεκτική παρακολούθηση των καλλιεργειών, η υιοθέτηση ποικιλιών με καλύτερη αντοχή, τα στενά χρονικά διαστήματα ψεκασμού και ένα προληπτικό πρόγραμμα μυκητοκτόνων που είναι καλά προσαρμοσμένα στον κίνδυνο της ασθένειας είναι οι βασικές στρατηγικές που θα πρέπει να ακολουθηθούν.

Η θεραπευτικές αγωγές ενάντια στη σεπτορίωση όλο και φθίνουν. Οπότε η επόμενη κίνηση είναι η πρόληψη. Επίσης, ο συστηματικός έλεγχος των καλλιεργειών, μαζί με τη συμπερίληψη άλλων περιοριστικών παραγόντων, καθώς και βαθμούς επικινδυνότητας, θα μας βοηθήσουν να πάρουμε τις καταλληλότερες αποφάσεις.

Με την καλλιέργεια ποικιλιών ανθεκτικότερων στη σεπτορίωση, υπάρχει μια μεγαλύτερη ευελιξία στο χρόνο σποράς, οπότε και οι εισροές προσαρμόζονται αναλόγως. Επίσης, η σωστή εναλλαγή των δραστικών ουσιών με διαφορετικό τρόπο δράσης, αποτελεί τρόπο διαχείρισης της αντίστασης.

 

 

Πηγη

Το έντομο Κόσσος, είναι ένα θηριώδες λεπιδόπτερο, από τα μεγαλύτερα στον ελληνικό χώρο. Ανήκει στο είδος Cossus cossus (L.) (Lepidoptera: Cossidae). Η προνύμφη του εντόμου προσβάλει τους κορμούς των δένδρων και προκαλεί αρχικά καχεξία, χλώρωση, μικροφυλλία και τελικά ξήρανση του φυτού

Το εύρος των ξενιστών είναι μεγάλο καθώς προσβάλει τις πιο σημαντικές δενδροκομικές καλλιέργειες της χώρας, όπως την ελιά, τα μηλοειδή, τα πυρηνόκαρπα, τη μουριά, την καστανιά, τον πλάτανο κ.ά. (Τζανακάκης και Κατσόγιαννος, 2003). Το έντομο έχει ευρεία εξάπλωση σε όλο τον κόσμο και κυρίως σε Ευρώπη, Ασία και Μέση Ανατολή (Zangheri et al., 1992).

Η πεταλούδα (τέλειο) του εντόμου είναι γκριζωπού χρώματος (Φωτογραφία 1). Το έντομο φθάνει σε μήκος τα 35 χιλ. και το άνοιγμα των πτερύγων τα 100 χιλ. Τα πρόσθια πτερύγια φέρουν δαντελωτές γραμμώσεις καθώς και τρίχωμα. Γενικότερα, το χρώμα του εντόμου μοιάζει αρκετά με το χρώμα του κορμού των δένδρων (Φωτογραφία 1) και όταν αναπαύεται με κλειστά τα φτερά ομοιάζει με κλαδί δένδρου (Χατζηχαρίσης και Καζαντζής, 2014). Τα θηλυκά είναι μεγαλύτερα από τα αρσενικά και φέρουν μακρύ ωοθέτη. Κατά την ανάπαυση τα έντομα τοποθετούν τα φτερά σε δικλινή θέση (Zangheri et al., 1992).

Φωτογραφία 1

Φωτογραφία 1. Συλληφθέν τέλειο άτομο Κόσσου σε φερομονική παγίδα.

Η προνύμφη είναι κόκκινη από την επάνω πλευρά και ελαφρώς κίτρινη στην κοιλιά. Μπορεί να αναπτυχθεί αρκετά και να φθάσει σε μήκος τα 100 χιλ. (Φωτογραφία 2). Το κεφάλι της προνύμφης είναι μαύρο και φθάνει σε μήκος τα 7 χιλ. Έχει δύο άνω και δύο κάτω γνάθους (Τζανακάκης και Κατσόγιαννος, 2003). Συχνά μπορεί να συνυπάρχουν νεαρές και ενήλικες προνύμφες στο ίδιο δένδρο. Η προνύμφη είναι πολύ δραστήρια και μπορεί να επιφέρει επίπονο δάγκωμα στον άνθρωπο, αν την ενοχλήσει. Τα αυγά είναι αρκετά μικρά με διαστάσεις 1,7x1,2 χιλ., καστανά, με μαύρες γραμμώσεις (Τζανακάκης και Κατσόγιαννος, 2003).

Το έντομο έχει πολύ μεγάλο βιολογικό κύκλο που φθάνει μέχρι τα 3 χρόνια. Σε παλαιότερες έρευνες βρέθηκε ότι το 70% των προνυμφών νυμφώνεται στα 3 χρόνια και το 30% στα 2 χρόνια (Benardeau και Monturet, 1957). Στην Ελλάδα το τέλειο εμφανίζεται από τα τέλη Μαΐου στις πεδινές περιοχές και οι πτήσεις διαρκούν μέχρι τα τέλη Αυγούστου. Το έντομο διαχειμάζει ως προνύμφη μέσα στο ξύλο και τον τελευταίο χειμώνα ως πλήρως ανεπτυγμένη προνύμφη, που νυμφώνεται την άνοιξη (Κυπαρισσούδας και συνεργάτες, 1997).

Το θηλυκό είναι πολύ παραγωγικό αφού μπορεί και γεννά έως 1500 αυγά στη σύντομη ζωή του. Τα αυγά γεννιούνται σε συστάδες των 20. Το έντομο τοποθετεί τα αυγά σε προφυλαγμένες θέσεις στις εγκολπώσεις των δένδρων σε ύψος μέχρι 1,5 μέτρο. Τα αυγά εκκολάπτονται σε λίγες εβδομάδες ανάλογα την εξωτερική θερμοκρασία. Οι προνύμφες λειτουργούν ομαδικά και ανοίγουν στοά εισόδου στον κορμό του δένδρου αρχίζοντας αμέσως την τροφική δραστηριότητα (Della Beffa, 1949; Καραμάνος και Μαρσέλος, 1962). Πολλές φορές η εκροή υγρών από το δένδρο (ζελατινώδους υφής) εξαιτίας της τροφικής δραστηριότητας του εντόμου (Φωτογραφία 2) προκαλεί θανάτωση αρκετών προνυμφών, ενώ συχνό είναι και το φαινόμενο του κανιβαλισμού. Οι στοές του εντόμου ξεκινούν από το επίπεδο του εδάφους ή λίγο κάτω από αυτό και συνήθως ανέρχονται μέχρι ύψους 20-30 εκατοστών. Η προσβολή διακρίνεται εύκολα καθώς η προνύμφη βγάζει εκτός της στοάς τα σκουρόχρωμα περιττώματα. Είναι πιθανό σε ένα δένδρο να έχουμε προνύμφες διάφορων μεγεθών.

Φωτογραφία 2

Φωτογραφία 2. Προσβολή κορμού δένδρου ροδακινιάς από Κόσσο.

Η αντιμετώπιση του εντόμου είναι αρκετά δύσκολη και βασίζεται σε άριστες γνώσεις της βιολογίας του εντόμου. Η παρακολούθηση των πτήσεων με φερομονικές παγίδες καθώς και των προσβολών είναι η σημαντικότερη διαδικασία. Οι φερομονικές παγίδες πρέπει να τοποθετούνται στον αγρό περί τα μέσα Μαΐου. Το εντομοκτόνο χλωρπυριφός προσφέρει άριστη προστασία για την καταπολέμηση των τέλειων (σύμφωνα με τις εκάστοτε εγκρίσεις του ΥΠ.Α.Α.Τ.).

Εκτεταμένες έρευνες έχουν γίνει με σκοπό την βιολογική καταπολέμηση του εντόμου. Η χρήση του εντομοπαθογόνου νηματώδη Steinernema carpocapsae έδωσε σημαντικά αποτελέσματα καθώς η θνησιμότητα του εντόμου έφθασε το 90% (Gumus et al., 2015). Εξίσου αποδοτική ήταν και η μαζική παγίδευση με παγίδες τύπου Funnel σε συνδυασμό με τη φερομόνη Z3-C10AcZ5 + Z5-Cl2Ac σε αναλογία 4:1, η εφαρμογή θεωρήθηκε επιτυχημένη σύμφωνα με τους ερευνητές μετά από 4 χρόνια ερευνών (Pasqualini και Natale, 1999).

 Σε περίπτωση που εντοπιστεί προσβολή η καταπολέμηση γίνεται σε 4 στάδια:

1. Επισήμανση των προσβεβλημένων δένδρων, και καθαρισμός με ένα σύρμα μέσα στις στοές, αποσκοπώντας στη θανάτωση των προνυμφών. Εκτεταμένη φθορά στη φλούδα του δένδρου μπορεί να επιφέρει αντίστροφα αποτελέσματα.

2. Εφαρμογή εντομοκτόνου στους κορμούς σύμφωνα με τις εκάστοτε εγκρίσεις, ειδικά κατά την περίοδο της ωοτοκίας για την εξόντωση των αυγών.

3. Εφαρμογή εντομοπαθογόνου νηματώδη (Steirenemia carpocapsae) με ριζοπότισμα ή απ’ ευθείας στις οπές.

4. Τοποθέτηση παγίδων τύπου Funnel, για μαζική παγίδευση των αρσενικών.

 

 

 

Πηγη

Οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν αυτή την εποχή (άστατος καιρός), ευνοούν ιδιαίτερα τις μολύνσεις από μύκητες. Κρίνεται αναγκαίος ο προληπτικός ψεκασμός, όταν η βλάστηση έχει μήκος 5 εκατοστά ή τα νεαρά φύλλα έχουν μήκος 2 εκατοστά.

Έτσι παρατηρούνται τα πρώτα ζεύγη φύλλων και ανθοταξίες (στάδιο C) στις παραλιακές και πρώιµες περιοχές ενώ στις µεσοπρώιµες ξεκινάει η έκπτυξη των οφθαλµών και σταδιακά η πρώτη εµφάνιση των ανθοταξιών (στάδιο Β και έναρξη σταδίου C).

Στους ελαιώνες της πρώιµης ζώνης παρατηρείται ανοµοιόµορφη εξέλιξη της νέας βλάστησης

STADIA B C

DIATARAXES


Κ Α Λ Ο Κ Ο Ρ Η (Calocoris trivialis)

Διαπιστώσεις:

Έντοµο πολυφάγο, ζηµιώνει περιστασιακά και κατά τόπους την ελιά, καταστρέφοντας µέρος ή ολόκληρη την ανθοταξία. Νύµφες και ακµαία τρέφονται στα ζιζάνια που βρίσκονται κάτω από τα ελαιόδεντρα (διανόχορτο, περδικούλι, τσουκνίδα, ζοχός, βρούβα). Τα κρίσιµα βλαστικά στάδια της ελιάς που µπορούν να προσβληθούν από την καλόκορη είναι από την ανάπτυξη των ανθοφόρων οφθαλµών µέχρι λίγο πριν την άνθιση. Συνήθως δεν προκαλεί ζηµιές οικονοµικής σηµασίας.

KALOKORH

Οδηγίες:

►Προληπτικά µην καταστρέφετε το χλοοτάπητα των ελαιώνων µέχρι την έναρξη της άνθισης.

► Μόλις σχηµατιστούν οι ανθοταξίες και τα πρώτα φύλλα ελέγχετε τακτικά τινάζοντας τα κλαδιά πάνω σε λευκό χαρτί (κατάρριψη και καταµέτρηση εντόµων). Συστήνεται χηµική αντιµετώπιση µόνο όταν η ανθοφορία είναι περιορισµένη και διαπιστώνετε σηµαντικό αριθµό εντόµων (6–7 έντοµα ανά κλαδί µήκους 50 – 60 εκ).

Φυτοπροστατευτικά προϊόντα:

Βeta-cyfluthrin, Άλατα λιπαρών οξέων. Επέµβαση πριν την άνθιση.


Π Υ Ρ Η Ν Ο Τ Ρ Η Τ Η Σ (Prays oleae)

Οι προνύµφες που διαχείµασαν στα φύλλα συµπληρώνουν την ανάπτυξή τους στην ακραία τρυφερή βλάστηση και στις ανθοταξίες.

Διαπιστώσεις:

Οι προσβολές αυτής της περιόδου είναι περιορισµένες και δεν δικαιολογούν καµία επέµβαση.


Κ Ε Ρ Κ Ο Σ Π Ο Ρ Α (Pseudocercospora cladosporioides)

 &

 Κ Υ Κ Λ Ο Κ Ο Ν Ι Ο (Spilocaea oleaginea)

Μυκητολογικές ασθένειες που προκαλούν αποφύλλωση και εξασθένιση των προσβεβληµένων ελαιοδέντρων σε περιοχές µε αυξηµένη υγρασία. Χαρακτηριστικό σύµπτωµα του κυκλοκονίου είναι ο σχηµατισµός καστανών κυκλικών κηλίδων γνωστών ως “µάτια παγωνιού” στην πάνω επιφάνεια των φύλλων.

Προσβάλλονται κυρίως τα παλιότερα φύλλα.

KERKOSPORA KYKLOKONIO

Η κερκόσπορα σχηµατίζει σκούρο µεταχρωµατισµό µόνο στην κάτω επιφάνεια των φύλλων και κίτρινες ακανόνιστες κηλίδες στην πάνω επιφάνεια που εξελίσσονται σε ξηράνσεις και τα φύλλα πέφτουν. Νέες µολύνσεις ευνοούνται σε περιοχές µε υψηλή σχετική υγρασία ή µετά από ανοιξιάτικες βροχές.

Οδηγίες:

► Η αραιή φύτευση και το κλάδεµα συµβάλλουν στην αντιµετώπιση των ασθενειών.

► Σε περιοχές που ευνοούνται οι ασθένειες συστήνεται προληπτικός ψεκασµός µε χαλκούχα και άλλα εγκεκριµένα µυκητοκτόνα για την προστασία της νέας βλάστησης, όταν αυτή είναι 2-5εκ.

Φυτοπροστατευτικά προϊόντα:

Χαλκούχα µυκητοκτόνα, fenbuconazole, difenoconazole, dodine, trifloxystrobin, tebuconazole, tebuconazole+trifloxystrobin, kresoximmethyl, pyraclostrobin µόνο σε ε̟ιτρα̟έζιες ̟οικιλίες, macnozeb εκτός των ποικιλιών Κορωνέικη και Καλαµών.

Προσοχή: Αποφύγετε αυστηρά τη χρήση χαλκού κατά την άνθιση.

  • Χρησιμοποιείτε μόνο φυτοπροστατευτικά σκευάσματα εγκεκριμένα για την καλλιέργεια. Διαβάζετε και εφαρμόζετε προσεκτικά τις οδηγίες στις ετικέτες των σκευασμάτων για να αποφύγετε κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
  • Οι επεμβάσεις με χαλκούχα μυκητοκτόνα συνιστούν προληπτική αντιμετώπιση και έχουν δράση προστατευτική.
  • Μην ψεκάζετε όταν οι καιρικές συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές, π.χ. βροχή, άνεμος.

 

 

Πηγη

Ο τίγρης της αχλαδιάς και μηλιάς ανήκει στο είδος Stephanitis pyri (Fabricius, 1775) και είναι το κυρίαρχο είδος της οικογένειας στην Ελλάδα. Στην Ευρώπη και στην Ασία έχουν αναφερθεί ως εχθροί και άλλα δύο είδη, το Corythucha arcuata (Say, 1832) και το Corythucha ciliata (Say, 1832).

Τα έντομα είναι σχεδόν πανομοιότυπα και απαιτείται στερεοσκόπιο και εντομολογική εμπειρία για την αναγνώριση τους. Ακόμη, στην Ελλάδα παρόμοια συμπτώματα προκαλεί και το συγγενές είδος Monosteira unicostata (Mulsant & Rey, 1852)(Golub και Soboleva, 2018; Χατζηχαρίσης και Καζαντζής, 2014 – Αναφορά Δρ. Σ. Κατερίνη). Συνολικά έχουν καταγραφεί 80 είδη τίγρη που ανήκουν στην οικογένεια Tingidae (Catalogue of Life, Retrieved 2018-04-12). Το παρών πόνημα θα ασχοληθεί με το είδος Stephanitis pyri (Fabricius, 1775) (Heteroptera: Tingidae). Φυσικά, πρέπει να αναφερθεί ότι ο τίγρης της αχλαδιάς δεν έχει καμία σχέση με το κουνούπι τίγρης που έχει γίνει τελευταία γνωστό για την μεταφορά ιώσεων μεταξύ των ανθρώπων.

Στην Ελλάδα είναι περιστασιακά σοβαρός εχθρός της αχλαδιάς και της μηλιάς, μιας και η συχνή χρήση των εντομοκτόνων για τους πολυπληθείς εχθρούς των καλλιεργειών αυτών δεν αφήνει πολλά περιθώρια επιβίωσης στον τίγρη, γι’ αυτό και θεωρείται περιστασιακός. Ωστόσο, συχνές είναι πλέον οι αναφορές για εμφάνιση στην κερασιά, την καρυδιά, την αμυγδαλιά αλλά και τον πλάτανο. Το έντομο είναι ιδιαίτερα ενοχλητικό σε πλατείες που φύονται πλάτανοι, καθώς το καλοκαίρι το μελίτωμα στάζει κάτω από το δένδρο. Παγκοσμίως θεωρείται σημαντικός εχθρός και για την αζαλέα.

Το έντομο είναι ένα Ημίπτερο. Το σώμα του εντόμου είναι σχετικά επίπεδο και το χρώμα του σκούρο καφέ. Το μήκος του τέλειου είναι 3-4 χιλ. ενώ έχει σχετικά μακριές κεραίες. Ο προθώρακας το εντόμου έχει υαλώδης αποφύσεις με δαντελλοειδή εμφάνιση. Τα ημιέλυτρα του εντόμου έχουν επίσης υαλώδη διχτυωτή εμφάνιση καθώς και δύο μαύρα στίγματα. Η προνύμφη είναι πρασινωπού χρώματος και φέρει πολυάριθμες μακριές μυτερές αποφύσεις περιφερειακά του σώματος. Τα αυγά του εντόμου είναι στενόμακρα και ελαφρώς κυρτά στις άκρες και είναι εγκατεστημένα εξ’ ολοκλήρου μέσα στο φύλλο, σκεπασμένα από το σκοτεινό έκκριμα του εντόμου (Τζανακάκης και Κατσόγιαννος, 2003; Bolu, 2007).

Φωτογραφία 1

Φωτογραφία 1. Αποχρωματισμός άνω επιφάνειας φύλλων κερασιάς, κατόπιν προσβολής από τίγρη.

Το έντομο έχει μέτριας διάρκειας βιολογικό κύκλο και μπορεί να συμπληρώσει 4-5 γενιές το έτος σε θερμές περιοχές όπως η Μέση Ανατολή, αλλά στην Ελλάδα έχει 3 γενιές (Χατζηχαρίσης και Καζαντζής, 2014). Το έντομο απαιτεί 520 ημεροβαθμούς για μία ολόκληρη γενιά. Το θηλυκό άτομο γεννάει περίπου στα 70-80 αυγά στην επιφάνεια των φύλλων των φυτών ξενιστών. Έρευνες έχουν δείξει ότι ο κύκλος από αυγό σε αυγό στο εργαστήριο απαιτεί 24,3 ημέρες στους 32oC. Ενώ ο πιο αργός βιολογικός κύκλος ήταν στους 20οC από τις θερμοκρασίες που εξετάσθηκαν. Η βέλτιστη θερμοκρασία ανάπτυξης είναι 26οC (Aysal και Kavan, 2008). Η διαχείμαση του εντόμου γίνεται στο στάδιο του αυγού. Τα αυγά εκκολάπτονται την άνοιξη και έπειτα από τα 5 νυμφικά στάδια εμφανίζονται τα ενήλικα. Έπειτα κάθε μήνα έχουμε και μία γενιά. Ωστόσο, η διαχείμαση είναι διαφορετική ανάμεσα στα είδη του τίγρη, για παράδειγμα τα γένη Corythucha (τίγρης του κράταιγου) και Leptodictya (τίγρης του γκαζόν) διαχειμάζουν ως τέλεια σε ομάδες στην κάτω επιφάνεια των φυτών ξενιστών (Sparks et al., 2005).

Οι προνύμφες και τα τέλεια του εντόμου απομυζούν τους χυμούς των φυτών από τα φύλλα που νύσσουν, παράγοντας χαρακτηριστικά κόπρανα σκούρου χρώματος τα οποία στην αρχή είναι υγρά και στην πορεία αφυδατώνονται. Τα φύλλα αποχρωματίζονται στην άνω επιφάνεια, πολύ γρήγορα μετά την έναρξη δράσης του εντόμου, σε ένα γκρι ή ασημί χρώμα μειώνοντας σημαντικά τη φωτοσύνθεση (Φωτογραφία 1). Η κάτω επιφάνεια των φύλλων γεμίζει με δεκάδες ή εκατοντάδες σκούρες βούλες που προέρχονται από τα εκκρίματα του εντόμου και πολλές φορές με τα εκκρίματα αυτά σκεπάζει τα αυγά (Φωτογραφία 2). Τα φυτά γίνονται καχεκτικά και η ποιότητα της παραγωγής μειώνεται σημαντικά. Εξίσου σοβαρή είναι και η οπτική υποβάθμιση των καλλιεργειών για καλλωπιστική χρήση. Ο συγκεκριμένος εχθρός είναι πολύ ύπουλος για την καλλιέργεια των μηλοειδών και πιο συγκεκριμένα στα συστήματα ολοκληρωμένης διαχείρισης αλλά και στα βιολογικά (Rácz και Balázs, 1996). Η γενικότερη τάση σε αυτά τα συστήματα διαχείρισης περί μη χρήσης εντομοκτόνων ευρέως φάσματος με απώτερο σκοπό την προστασία των ωφέλιμων εντόμων προκειμένου να μην αναπτυχθούν άλλοι εχθροί, όπως  οι τετράνυχοι, αφήνει περιθώριο ανάπτυξης μεγάλων πληθυσμών του τίγρη όψιμα το καλοκαίρι.

Φωτογραφία 2

Φωτογραφία 2. Εκκρίματα τίγρη στην κάτω επιφάνεια προσβεβλημένων φύλλων καρυδιάς.

Στη χημική καταπολέμηση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι εκάστοτε εγκρίσεις του ΥΠ.Α.Α.Τ. Γενικότερα, μία εφαρμογή εντομοκτόνου ευρέως φάσματος με την εμφάνιση του εντόμου είναι συνήθως αρκετή. Η χημική εφαρμογή είναι η τελευταία λύση σε ένα πρόγραμμα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης. Πρέπει να οριστεί η ανώτερη ανεκτή πυκνότητα του εντόμου καθώς και να εξακριβωθεί η παρουσία ή όχι φυσικών εχθρών. Πλήθος φυσικών εχθρών των εντόμων τίγρη έχει αναφερθεί παγκοσμίως. Το πιο εξειδικευμένο από αυτά θεωρείται το Stethoconus japonicus το οποίο χρησιμοποιήθηκε ευρέως στο Maryland των Η.Π.Α. για την βιολογική καταπολέμηση του τίγρη στην αζαλέα. Άλλοι φυσικοί εχθροί είναι οι κοξινελίδες (πασχαλίτσες), αραχνοειδή, χρύσωπες και ημίπτερα (βρωμούσες) (Bailey, 1951; Henry et al., 1986; Sheeley και Yonke, 1977; Neal et al., 1991).

 

 

Πηγη

Πρόκειται για μία από τις πιο σοβαρές μυκητολογικές ασθένειες της μηλιάς. Σε υγρές χρονιές μπορεί να εξαπλωθεί επιδημικά και να προκαλέσει σοβαρές ζημιές.

ΦΟΥΖΙΚΛΑΔΙΟ ΜΗΛΙΑΣ - ΑΧΛΑΔΙΑΣ

(Venturia inaequalis Cooke Wint., Venturia pirina Aderhold)

Το παθογόνο διαχειμάζει στα νεκρά – πεσμένα φύλλα στο έδαφος.

Σημαντικό μέτρο πρόληψης της ασθένειας είναι η αφαίρεση και καταστροφή των προσβεβλημένων κλάδων και το παράχωμα των πεσμένων φύλλων με όργωμα

Από τις δειγματοληψίες που πραγματοποιήθηκαν στους μηλεώνες και αχλαδεώνες στους νομούς Ημαθίας και Πέλλας (Αλεξάνδρεια, Λουτρός, Καβάσιλα, Βέροια, Νάουσα, Γιαννιτσά, Γαλατάδες, Έδεσσα), διαπιστώθηκαν στο εργαστήριο ώριμα ασκοσπόρια.

Τα ασκοσπόρια βλαστάνουν και προκαλούν προσβολές όταν παραμένουν υγρά για μερικές ώρες και σε θερμοκρασίες από 6οC έως 26ο C. Οι μολύνσεις πραγματοποιούνται όταν τα σπόρια παραμείνουν υγρά συνεχόμενα για 28 ώρες στους 6 οC, για 14 ώρες στους 10 οC, για 9 ώρες στους 18-24 οC ή για 12 ώρες στους 26οC. 

Σε υγρές περιοχές συνιστάται επέμβαση στο στάδιο της πράσινης κορυφής (C έως C3).

Το δελτίο παρέχει μια τάση της εξέλιξης των ασθενειών, η οποία δεν μπορεί να είναι αντιπροσωπευτική για κάθε αγροτεμάχιο. Οι παραγωγοί, προκειμένου να πάρουν την τελική τους απόφαση, καλούνται να συμβουλεύονται τους τοπικούς Γεωπόνους, να λαμβάνουν υπόψη τους τις δικές τους παρατηρήσεις και το ιστορικό του κάθε οπωρώνα.

vlastika stadia

Εικόνα 1: Στάδια Μηλιάς

Εγκεκριμένες δραστικές ουσίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων προϊόντων για την καλλιέργεια της Μηλιάς (μέγιστος αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο):

Bacillus subtilis strain QST 713 (8), Bordeaux mixture (2), Boscalid + Pyraclostrobin (3), Captan (4), Copper hydroxide (3), Copper oxide (4), Copper oxychloride (3), Cyproconazole (4), Cyprodinil (2), Difenoconazole (3), Dithianon (6), Dithianon + potassium phosphonates (6), Dithianon + Pyraclostrobin (3), Dithianon + Pyrimethanil (4), Dodine (2), Fluxapyroxad (3), Kresoxim-methyl (3), Laminarin (20), Mancozeb (4), Metiram (3), Myclobutanil (4), Penthiopyrad (2), Propineb (3), Pyrimethanil (4), Sulphur (4), Tebuconazole (1), Tebuconazole + trifloxystrobin (3), Tebuconazole + Cyprodinil (1), Thiram (4), Trifloxystrobin (3), Ziram (3).

Εγκεκριμένες δραστικές ουσίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων προϊόντων για την καλλιέργεια της Αχλαδιάς (μέγιστος αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο):

Bacillus subtilis strain QST 713 (8), Boscalid + Pyraclostrobin (3), Captan (4), Copper hydroxide (3), Copper oxide (4), Copper oxychloride (3), Cyprodinil (2), Difenoconazole (3), Dithianon (6), Dithianon + potassium phosphonates (6), Dithianon + Pyraclostrobin (3), Dithianon + Pyrimethanil (4), Dodine (2), Fluxapyroxad (3), Kresoxim-methyl (3), Mancozeb (4), Metiram (3), Myclobutanil (4), Penthiopyrad (2), Pyrimethanil (4), Sulphur (4), Tebuconazole (1), Tebuconazole + trifloxystrobin (3), Tebuconazole + Cyprodinil (1), Thiram (4), Tribasic copper sulfate (2), Trifloxystrobin (3), Ziram (3). • Εάν επιλεγεί Copper hydroxide επιτυγχάνεται και ταυτόχρονη κάλυψη για το βακτηριακό κάψιμο (Erwinia amylovora Burrill Winslow et al.)

vlastika stadia axladias

Εικόνα 2: Στάδια Μηλιάς


ΣΑΝ ΖΟΖΕ, Ψώρα του San José

(Quadraspidiotus perniciosus, Homoptera: Diaspididae)

Σε οπωρώνες με προσβολές από το κοκκοειδές συνιστάται επέμβαση με παραφινέλαια εναντίον της διαχειμάζουσας μορφής, στη διόγκωση των οφθαλμών έως το στάδιο της πράσινης κορυφής (B έως C3).

Με την εφαρμογή αυτή επιτυγχάνεται ταυτόχρονα και μία σημαντική μείωση των χειμερινών αυγών του κόκκινου τετράνυχου, καθώς και καταπολέμηση των διαχειμαζόντων μορφών του Ανθονόμου της μηλιάς (Anthonomus pomorum L., Coleoptera: Curculionidae) και της Βαμβακάδας της μηλιάς (Eriosoma lanigerum Hausmann, Homoptera: Aphididae)

Οι παραγωγοί, προκειμένου να πάρουν την τελική τους απόφαση, καλούνται να συμβουλεύονται τους τοπικούς Γεωπόνους, να λαμβάνουν υπόψη τους τις δικές τους παρατηρήσεις και το ιστορικό του κάθε οπωρώνα.

 

 

Πηγη

Αποτελεί σοβαρό εχθρό της αχλαδιάς και εμφανίζεται σε όλες τις περιοχές καλλιέργειας. Τα ακμαία είναι δραστήρια ηλιόλουστες ημέρες με θερμοκρασίες υψηλότερες από 7o C

Τα θηλυκά γεννούν τα αυγά τους κοντά στη βάση των οφθαλμών. Οι νεαρές προνύμφες μπαίνουν μέσα στους εκπτυσσόμενους οφθαλμούς αυξάνοντας κατά πολύ την δυσκολία καταπολέμησης. Η επέμβαση αυτή την εποχή έχει στόχο τα ακμαία και τα αυγά.

► Στις δειγματοληψίες που πραγματοποιήθηκαν στους αχλαδεώνες της περιοχής μας, διαπιστώθηκε σημαντικός πληθυσμός θηλυκών εντόμων που φέρει ώριμα αυγά. Επίσης, παρατηρήθηκαν οι πρώτες ωοτοκίες.

Σε οπωρώνες που παρουσίασαν πέρυσι προσβολές από ψύλλα, συνιστάται να γίνει επέμβαση:

o 28 Φεβρουαρίου – 3 Μαρτίου στις ΠΕΔΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ και

o 7 - 10 Μαρτίου στις ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ,

σε μια ηλιόλουστη μέρα με θερμοκρασία πάνω από 10o C υπό σκιά και χωρίς άνεμο, συνδυάζοντας ένα εγκεκριμένο ακμαιοκτόνο μαζί με λάδι ή καολίνη.

PSILLA

► Εγκεκριμένες δραστικές ουσίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων (μέγιστος αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο):

Abamectin + παραφινικό λάδι (2), Aluminium silicate (kaolin) (1), Beauveria bassiana (5), Beta-cyfluthrin (2), Chlorantraniliprole + Abamectin (2), Chlorpyrifos-methyl (1), Deltamethrin (2), Fatty acid potassium salt (4), Paraffin oil (4), Spinosad + παραφινικό λάδι (3), tauFluvalinate (2)

► Τα λάδια έχουν ωοκτόνο δράση και μπορούν να επιφέρουν έως και 80% μείωση του πληθυσμού της ψύλλας. Επίσης, λειτουργούν και ως αποτρεπτικά ωοτοκίας, επειδή η ψύλλα δεν αποθέτει αυγά σε επιφάνειες που έχουν λάδι.

► Εάν προστεθεί μαζί με το λάδι ένα πυρεθρινοειδές η αποτελεσματικότητα μπορεί να φτάσει το 98%. Τα πυρεθροειδή έχουν ακμαιοκτόνο δράση. Τα θηλυκά άτομα είναι πιο ευαίσθητα στα εντομοκτόνα όταν φέρουν αυγά. Τα λάδια αυξάνουν την αποτελεσματικότητα των εντομοκτόνων και μειώνουν την πιθανότητα ανάπτυξης ανθεκτικότητας της ψύλλας στα πυρεθροειδή.

► Σαν αποτρεπτικό ωοτοκίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ο καολίνης.

► Αυτή την περίοδο δεν παρατηρούνται φυσικοί εχθροί που είναι κυρίως αρπακτικά Ημίπτερα της οικογένειας Anthocoridae.

ΦΟΥΖΙΚΛΑΔΙΟ ΑΧΛΑΔΙΑΣ (Venturia pirina Aderhold)

► Στις δειγματοληψίες που πραγματοποιήθηκαν στους αχλαδεώνες της περιοχής μας, διαπιστώθηκαν ώριμα ασκοσπόρια. Συνιστάται επέμβαση με εγκεκριμένα σκευάσματα 1-4 Μαρτίου (8-11 για τα ορεινά) ή στο στάδιο της πράσινης κορυφής (C3 έως D).

► Εγκεκριμένες δραστικές ουσίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων προϊόντων (μέγιστος αριθμός εφαρμογών ανά καλλιεργητική περίοδο):

Bacillus subtilis strain QST 713 (8), Boscalid + Pyraclostrobin (3), Captan (4), Copper hydroxide (3), Copper oxide (4), Copper oxychloride (3), Cyprodinil (2), Difenoconazole (3), Dithianon (6), Dithianon + potassium phosphonates (6), Dithianon + Pyraclostrobin (3), Dithianon + Pyrimethanil (4), Dodine (2), Fenbuconazole (4), Fluxapyroxad (3), Kresoxim-methyl (3), Mancozeb (4), Metiram (3), Myclobutanil (4), Penthiopyrad (2), Pyrimethanil (4), Sulphur (4), Tebuconazole (1), Tebuconazole + trifloxystrobin (3), Tebuconazole + Cyprodinil (1), Tribasic copper sulfate (2), Trifloxystrobin (3), Ziram (3).

STADIA FOUZIKLADIO AXLADIAS

► Εάν επιλεγεί Copper hydroxide επιτυγχάνεται και ταυτόχρονη κάλυψη για το βακτηριακό κάψιμο (Erwinia amylovora Burrill Winslow et al.)

► Χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα Φυτοπροστατευτικά Προϊόντα, για τα οποία έχει εκδοθεί άδεια κυκλοφορίας από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

► Να τηρείτε πιστά τις οδηγίες της ετικέτας των Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων και να λαμβάνεται τα απαραίτητα μέτρα προστασίας του χρήστη.

► Τα κενά μέσα συσκευασίας (σακίδια, σακούλες) μαζί με τα κουτιά, αφού καταστραφούν προηγουμένως με σκίσιμο, για τη διασφάλιση της μη περαιτέρω χρήσης, εναποτίθενται όλα σε σημεία συλλογής για ανακύκλωση ή ανάκτηση ενέργειας.

 

 

Πηγη

Η καλλιέργεια της καρυδιάς αυτή την περίοδο βρίσκεται στο στάδιο του λήθαργου. Με την απαιτούμενη προσοχή στο κλάδεμα και τη λίπανση, αλλά και τη λήψη βασικών προληπτικών μέτρων, μπορούν να περιοριστούν σοβαρά φυτοπροστατευτικά προβλήματα και να μεγιστοποιηθεί η παραγωγή.

 

Κλάδεμα

 

Το κλάδεμα καρποφορίας αυτή την εποχή βρίσκεται σε εξέλιξη. Αφαιρείται κάθε ξερή βλάστηση, ενώ οι τομές στο υγιές ξύλο θα πρέπει να είναι καθαρές (δεν θα πρέπει να υπάρχουν ίχνη μεταχρωματισμού), διαφορετικά κόβουμε πιο χαμηλά.

 

Οι τομές κλαδέματος, ιδιαίτερα οι μεγάλες, θα πρέπει να καλύπτονται με κάποιο επουλωτικό πληγών (π.χ. νοβαρίλ), ενώ καλό είναι να ακολουθεί ψεκασμός με βορδιγάλειο πολτό. Οι εργασίες κλαδέματος και καθαρισμού των δένδρων θα πρέπει να αποφεύγονται όταν ο καιρός είανι υγρός.

 

Με το κλάδεμα ο σκελετός θα πρέπει μα διαμορφώνεται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να επιτρέπει την καλή διείσδυση του ηλιακού φωτός στο εσωτερικό της κόμης και τον επαρκή αερισμό της. Έτσι, περιορίζεται η σχετική υγρασία, η οποία ευνοεί την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών, όπως η ανθράκωση και η βακτηρίωση.

 


 

Λίπανση

 

Για τη λίπανση της φιστικιάς θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

 

1. Εδαφολογικής ανάλυση πριν τη φύτευση και επανάληψη αυτής ανά πενταετία.

 

Τυχόν ελλείψεις ή υψηλές απαιτήσεις σε φώσφορο (P) και κάλιο (Κ) καλό είναι να καλύπτονται πριν τη φύτευση, με ενσωμάτωση σε μια λωρίδα γης επί της μελλοντικής γραμμής των δένδρων σε πλάτος 2 περίπου μέτρων, ώστε να αξιοποιηθούν τα μέγιστα τα επόμενα χρόνια.

 

Η οργανική ουσία, επίσης, εφαρμόζεται πολύ αποτελεσματικά μόνο πριν από τη φύτευση με ενσωμάτωση, καθώς τα επόμενα χρόνια η αναμόχλευση του εδάφους πρέπει αν αποφεύγεται.

 

2. Φυλλοδιαγνωστική ανάλυση κάθε 2η χρονιά (τη χρονιά της ακαρπίας) στα τέλη Ιουλίου.

 

Η καρυδιά, όπως όλα τα ακρόδρυα, απαιτεί σχετικά υψηλές ποσότητες λίπασνης λόγω της μεγάλης περιεκτικότητα των καρπών της σε πρωτεΐνη. Είνια δένδρο απαιτητικό σε άζωτο, με κρισιμότερες περιόδους τα στάδια της ανθοφορίας, της καρπόδεσης, της πρώτης ανάπτυξης των καρπών και του γεμίσματος της ψίχας. Γι'αυτό, τα ώριμα δένδρα χρειάζονται το 80% του αζώτου την άνοιξη και το 20% το καλοκαίρι, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες του δένδρου σε όλα τα στάδια.

 

Επειδή στην κεντρική Ελλάδα οι βροχοπτώσεις στα τέλη του χειμώνα και κατά την άνοιξη είναι συνήθως ικανοποιητικές, δεν είναι απαραίτητη η πιο πρώιμη βασική λίπανση.

 

Σε γενικές γραμμές, οι ανάγκες σε βασικά στοιχεία φυτειών με πλήρη παραγωγή αναφέρονται στον Πίνακα που ακολουθεί.

 

Πίνακας 1. Λίπανση Καρυδιάς  

 

Λίπανση (μονάδες /στρέμμα)
Άζωτο (Ν) 14 - 16

Αρχές Μαρτίου (3/5 της συνολικής ποσότητας)

Αρχές με μέσα Μαΐου (1/5)

Μέσα Ιουλίου (1/5)

Φώσφορος (P) 4 - 6

Από φθινόπωρο μέχρι μέσα Φεβρουαρίου

Κάλιο (Κ)

10 - 16 Από φθινόπωρο μέχρι μέσα Φεβρουαρίου

 

 Φυτοπροστασία

 

Ανθράκωση και Βακτηρίωση 

 

Όπως προαναφέρθηκε, με το σωστό καθαρισμό των δένδρων περιορίζεται η σχετική υγρασία, η οποία ευνοεί την εμφάνιση των εν λόγω ασθενειών.

 

Βαθύ σχίσιμο του φλοιού 

 

Το βακτήριο που προκαλεί την ασθένεια μεταδίδεται κυρίως από τομές κλαδέματος σε συνθήκες υψηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας και θερμοκρασίας. Γι' αυτό απαιτείται απολύμανση των κλαδευτικών εργαλέιων και αποφυγή κλαδέματος με υγρό καιρό.

 

Ασθένειες κορμού και ριζικού συστήματος 

 

Επειδή αδιόρατες ρωγμές από ελαφρές παγωνιές του χειμώνα είναι αναπόφευκτες , καλό είναι νωρίς την άνοιξη να γίνει επάλειψη του κορμού μέχρι ένα μέτρο ύψος και λίγο κάτω από την επιφάνεια του εδάφους με βορδιγάλειο πάστα. Αν η εφαρμογή της βορδιγαλείου πάστας είναι δύσκολη, μπορεί να εφαρμοστεί ψεκασμός με ένα άλλο χαλκούχο μυκητοκτόνο στην ισχυρότερη δόση που συνιστάται από τον παρασκευαστή.

 

► Χρησιμοποιείτε μόνο εγκεκριμένα για την καλλιέργεια φυτοπροστατευτικά προϊόντα, ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα των σκευασμάτων.

 

► Η χρήση των προϊόντων αυτών πρέπει να γίνεται από επαγγελματίες χρήστες κατόχους πιστοποιητικού γνώσεων ορθολογικής χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

 

 

Πηγη

Η τρέχουσα περίοδος (στάδιο λήθαργου) θεωρείται ιδανική για τη λίπανση, όσο και για το κλάδεμα των δένδρων. Παράλληλα, η λήψη κάποιων βασικών, προληπτικών κυρίως μέτρων, μπορεί να περιορίσει σοβαρά φυτοπροστατευτικά προβλήματα της ερχόμενης καλλιεργητικής περιόδου.

Κλάδεμα

Το κλάδεμα καρποφορίας αυτή την εποχή βρίσκεται σε εξέλιξη. Αφαιρείται κάθε ξερή βλάστηση, ενώ οι τομές στο υγιές ξύλο θα πρέπει να είναι καθαρές (δεν θα πρέπει να υπάρχουν ίχνη μεταχρωματισμού), διαφορετικά κόβουμε πιο χαμηλά. Οι εργασίες κλαδέματος και καθαρισμού των δένδρων θα πρέπει να καλύπτονται με κάποιο επουλωτικό πληγών (π.χ. νοβαρίλ).

Με το σωστό καθαρισμό των δένδρων επιτυγχάνεται καλός αερισμός και καλή διείσδυση του ηλιακού φωτός στο εσωτερικό της κόμης,. Έτσι, περιορίζεται η σχετική υγρασία, η οποία ευνοεί την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών, όπως η βοτρυοσφαίρια και η σεπτορίωση.


Λίπανση

Η φιστικιά απαιτεί σχετικά υψηλές ποσότητες λίπανσης λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας των καρπών της σε πρωτεΐνη, με τις ανάγκες να είναι μειωμένες σε ξηρικούς και σε χρονιά ακαρπίας φιστικεώνων.

Για τη λίπανση της φιστικιάς θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

1. Εδαφολογικής ανάλυση πριν τη φύτευση και επανάληψη αυτής ανά πενταετία. Τυχόν ελλείψεις ή υψηλές απαιτήσεις σε φώσφορο (P) και κάλιο (Κ) να καλύπτονται πριν τη φύτευση, με ενσωμάτωση σε μια λωρίδα γης επί της μελλοντικής γραμμής των δένδρων σε πλάτος 2 περίπου μέτρων, ώστε να αξιοποιηθούν τα μέγιστα τα επόμενα χρόνια. Η οργανική ουσία, επίσης, εφαρμόζεται πολύ αποτελεσματικά μόνο πριν από τη φύτευση με ενσωμάτωση, καθώς τα επόμενα χρόνια η αναμόχλευση του εδάφους πρέπει αν αποφεύγεται.

2. Φυλλοδιαγνωστική ανάλυση κάθε 2η χρονιά (τη χρονιά της ακαρπίας) στα τέλη Ιουλίου. Έτσι, μπορεί να προταθεί η καταλληλότερη λίπανση για την επόμενη χρονιά που το δένδρο θα έχει υψηλή παραγωγή και ανάγκες.

Επειδή στην κεντρική Ελλάδα οι βροχοπτώσεις στα τέλη του χειμώνα και κατά την άνοιξη είναι συνήθως ικανοποιητικές, δεν είναι απαραίτητη η πιο πρώιμη βασική λίπανση.

Παρακάτω παραθέτουμε τις συστάσεις του Δρ. Γεώργιου Νάνου, καθηγητή δενδροκομίας της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, για τη λίπανση παραγωγικών φιστικεώνων, ξηρικών και αρδευόμενων.

Πίνακας 1. Λίπανση ξηρικού φιστικεώνα

Λίπανση (γρ. / δένδρο)
Χρονιά ακαρπίας Τέλος χειμώνα

300 - 400 Ν

100        Κ 

Χρονιά καρποφορίας Τέλος χειμώνα

600 Ν

500 Κ 

150 P

Μάιος - Ιούνιος  > 200 Κ
Ιούνιος - Ιούλιος Διαφυλλικοί ψεκασμοί με πλήρη λιπάσματα πλούσια σε P, N και K

 

Πίνακας 2. Λίπανση αρδευόμενου φιστικεώνα

Λίπανση (γρ. / δένδρο)
Χρονιά ακαρπίας Τέλος χειμώνα

600 - 700 Ν

Χρονιά καρποφορίας Τέλος χειμώνα

600 - 700 Ν

1000 K

250 - 350 P

Ιούνιος - Ιούλιος

500 N

200 - 300 K

Διαφυλλικοί ψεκασμοί με πλήρη λιπάσματα πλούσια σε P, N και K

Φυτοπροστασία

Βοτρυοσφαίρια

Συστήνεται συλλογή και καταστροφή των προσβεβλημένων από βοτρυοσφαίρια ταξικαρπιών της περσινής περιόδου (εικ.1), καθώς και των αντίστοιχων κλάδων που τις φέρουν. Τα προσβεβλημένα όργανα που απομένουν πάνω στα δένδρα αποτελούν την κύρια πηγή μολύσματος για τις πρωτογενείς μολύνσεις την ερχόμενη άνοιξη.

TAXIKARPIA BOTRYOSFAIRIA

Εικ. 1 Ταξικαρπία προσβεβλημένη από βοτρυοσφαίρια

Ασθένειες κορμού και ριζικού συστήματος

Επειδή αδιόρατες ρωγμές από ελαφρές παγωνιές του χειμώνα είναι αναπόφευκτες , καλό είναι νωρίς την άνοιξη να γίνει επάλειψη του κορμού μέχρι ένα μέτρο ύψος και λίγο κάτω από την επιφάνεια του εδάφους με βορδιγάλειο πάστα, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που το σημείο εμβολιασμού είναι χαμηλά. Αν η εφαρμογή της βορδιγαλείου πάστας είναι δύσκολη, μπορεί να εφαρμοστεί ψεκασμός με ένα άλλο χαλκούχο μυκητοκτόνο στην ισχυρότερη δόση που συνιστάται από τον παρασκευαστή.

Σκολύτης

Απαιτείται συλλογή και κάψιμο των ξερών κλάδων που τοποθετήθηκαν το φθινόπωρο κοντά στα δένδρα, με σκοπό να χρησιμεύσουν ως παγίδες για την ωοτοκία και διαχείμαση των ακμαίων του σκολύτη (γεωργική προειδοποίηση 02.10.2018). Εάν δεν εφαρμόστηκε το παραπάνω μέτρο, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην αφαίρεση και καύση ξερών βλαστών και κλάδων.

Ψύλλα

Αν την προηγούμενη χρονιά υπήρχε έντονη προσβολή ψύλλας, συνίσταται εφαρμογή χειμερινού πολτού στις αρχές της άνοιξης (λίγο πριν την έκπτυξη των οφθαλμών), για τον περιορισμό του διαχειμάζοντος πληθυσμού. Με την επέμβαση αυτή περιορίζονται επίσης δραστικά διαχειμάζοντες πληθυσμοί σκώρου και κοκκοειδών, σε περίπτωση που έχουν προηγηθεί τέτοιες προσβολές.

Ευρύτομο

Για τη μείωση του πληθυσμού του εντόμου συστήνεται επιμελής συλλογή, απομάκρυνση και καταστροφή των μουμιοποιημένων καρπών (εικ.2). μέσα στους οποίους διαχειμάζει το ευρύτομο ως ώριμη προνύμφη (εικ.3), τόσο πάνω στο δένδρο, όσο και στο έδαφος.

Ένα ποσοστό των καρπών αυτών καλό είναι να ελέγχεται για την παρουσία προνυμφών στο εσωτερικό τους, ώστε να τοποθετηθούν σε πλαστικά ή γυάλινα διαφανή δοχεία την ερχόμενη άνοιξη, για τον ακριβή προσδιορισμό της εξόδου του εντόμου και την αποφυγή άσκοπων ψεκασμών πριν την εμφάνιση του.

MOYMIOPOIHMENOI KARPOI

Εικ. 2 Μουμιοποιημένοι καρποί φιστικιάς

PRONYMFH

Εικ. 3. Διαχειμάζουσα προνύμφη στο εσωτερικό μουμιοποιημένου καρπού

Χρησιμοποιείτε μόνο εγκεκριμένα για την καλλιέργεια φυτοπροστατευτικά προϊόντα, ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες που αναγράφονται στην ετικέτα των σκευασμάτων.

Η χρήση των προϊόντων αυτών πρέπει να γίνεται από επαγγελματίες χρήστες κατόχους πιστοποιητικού γνώσεων ορθολογικής χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

 

 

Πηγη

Σελίδα 1 από 21

1ο Κατάστημα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
Αλ. Υψηλάντου 149, Πάτρα

ΤΗΛΕΦΩΝΟ- FAX
2610-625692

EMAIL
info@agrofitiki.com

2o Κατάστημα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ
Δημοκρατίας 72, Οβρυά

ΤΗΛΕΦΩΝΟ- FAX
2610-526320

EMAIL
info@agrofitiki.com

Ολιστική διαχείριση ελαιώνα

facebook

facebook  

 

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ